Psikolog Feridun Özdeş ZEKÂSI YÜKSEK AMA OKULDA BAŞARISIZ “Benden daha akıllı her şeyi biliyor ama konu okuma yazmaya, matematiğe gelince yok” “Çok zeki ama tembel” çarpıcı uyarılar:
“Aklı çok geliyor, hinliğine öğrenmiyor”
Anne babaların hatta bazı eğitimcilerin bir kısmının akademik çalışmalarda zorlanan çocuklar için söyledikleridir.
Alanya Lotus Disleksi ve Konuşma Terapi Merkezi Merkezi kurucusu Psikolog Feridun ÖZDEŞ konu hakkında açıklamalarda bulundu.
Özel öğrenme güçlüğü, bir çocuğun zekâ düzeyi normal veya normalin üzerinde olmasına rağmen, okuma, yazma, matematik gibi akademik becerilerde beklenen düzeye ulaşamaması durumudur. Bir çocuğun özel öğrenme güçlüğü tanısı alabilmesi için zekasının en az normal ya da normalin üstünde olması gerekir. Yani özel öğrenme güçlüğü bir zeka geriliği değil tamamen beynin bilgiyi işleme ve öğrenme süreçlerindeki farklılıklardan kaynaklanır. Genellikle ilkokul birinci sınıfta fark edilir. Zamanında fark edilip gerekli düzenlemeler yapılmazsa maalesef çocukta özgüven eksiliği başta olmak üzere birçok sorun var olan duruma eşlik etmektedir.
Bakıldığında tezat bir durum gibi görülebilir. Çocuğun zekası normal ve normalin üstünde olmasına rağmen çok basit okum-yazma, matematik işlemlerinde zorlanıp, belleğe alma konusunda zorlanması. Bunun üstüne de anne baba baskısı ya da durum hakkında bilgisi olmayan bir eğitimci eklenince akademik gelişim maalesef sekteye uğramakta, 4. Sınıfa geldiğinde hala okuma yazmada basit işlemlerde zorlanan çocuklarla karşılaşılmaktadır. Özel Öğrenme güçlüğü dört farklı biçimde karşımıza çıkmaktadır. Her çocukta farklı türde ya da birkaç tür bir arada olabilmektedir.
1. Disleksi (Okuma Güçlüğü):
Harfleri veya kelimeleri tanımada, doğru okuma ve anlamada zorluk yaşanır. Okuma hızı yavaştır ve sık hata yapılır.
2. Disgrafi (Yazma Güçlüğü):
Yazılı ifadelerde harf ve kelime yazımı sorunları görülür. Yazı düzensiz, okunaksız ve yazarken yanlışlar sık olur.
3. Diskalkuli (Matematik Güçlüğü):
Sayıları, işlemleri ve matematiksel kavramları anlamada güçlük yaşanır. Basit toplama ve çıkarma işlemleri bile zor olabilir.
4. Dikkat ve Konsantrasyon Problemleri:
Öğrenme sürecinde dikkatini toplamakta zorlanma, kısa süreli bellekte eksiklik ve yönergeleri takip etmede güçlük görülebilir.
Belirtileri
• Okuma ve yazmada sık hata yapma
• Matematik işlemlerinde yavaşlık ve hata
• Talimatları anlamakta veya uygulamakta güçlük
• Dikkatini kısa sürede kaybetme
• Öğrenilen bilgileri hatırlamakta zorlanma
Sebepleri
Özel öğrenme güçlüğünün kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, bazı faktörler etkili olabilir:
• Genetik ve aile geçmişi
• Beynin dil ve işlemle ilgili bölgelerindeki farklılıklar
• Doğum öncesi veya doğum sırasında yaşanan komplikasyonlar
Destek ve Tedavi Yöntemleri
Özel öğrenme güçlüğü ile başa çıkmak için erken tanı ve uygun destek çok önemlidir. Sorunu yaşayan çocuklarla normal eğitim yöntemlerini uygulayarak başarı sağlanamaz. Bu konuda ihtisaslaşmış uzmanlardan ve merkezlerden destek almak gerekmektedir. Sayfalarca okumak- yazmak ya da matematik işlemi yapmak sorunu çözmek yerine daha da karmaşık hale getirir. Uygulanan yöntemler arasında şunlar bulunur:
• Bireysel eğitim programları: Çocuğun güçlü ve zayıf yönlerine göre hazırlanır.
• Özel eğitim ve terapi: Disleksi veya diskalkuli gibi alanlarda uzman desteği alınır.
• Teknolojik araçlar: Sesli kitaplar, yazılım uygulamaları ve tablet destekleri.
• Aile ve öğretmen iş birliği: Ev ve okul arasında sürekli iletişim sağlanması.
Özel öğrenme güçlüğü, çocuğun zekâsını yansıtmaz; sadece öğrenme sürecinde farklı bir yaklaşım gerektirir. Erken farkındalık ve doğru destekle, özel öğrenme güçlüğü yaşayan bireyler akademik ve sosyal başarıyı yakalayabilir. Bunun için doğru zaman ve doğru yöntem çok önemlidir.